De tuin van morgen wist wanneer hij even niets moest doen.

De gieter staat klaar. De lucht ook. Alleen hebben die twee kennelijk nog geen overleg gehad. Aan de rand van het terras steekt een bewoner een hand uit om te voelen of de eerste druppels al vallen. Een klein schermpje naast de regenton vraagt of het geplande gietmoment mag worden overgeslagen. Dat lijkt mij een uitstekend begin van een tuin die meedenkt: eerst even naar buiten kijken.

Ik ben Faye, onze redacteur Toekomst. Vandaag onderzoek ik een ontwerpidee, geen nieuw product dat iedereen al kan kopen. Wat zou er gebeuren als een tuinassistent niet vooral méér informatie geeft, maar de juiste twijfel op het juiste moment? Een weerverwachting is tenslotte geen afspraak die de wolken hebben ondertekend.

De regenton krijgt geen managementfunctie

In deze mogelijke tuin van later staan drie eenvoudige vragen centraal. Hoeveel water lijkt er nog beschikbaar? Wat is er voor het weer voorspeld? En wil de bewoner zelf iets veranderen? Geen controlekamer voor een basilicumplant, maar een hulpmiddel dat uitlegt waarop een voorstel is gebaseerd.

De bewoner ziet een melding: mogelijk regen vanmiddag. Er staat ook bij wanneer de verwachting is opgehaald. Dat vind ik een belangrijk verschil. Een fraai regenwolkje zonder toelichting kan heel zeker ogen, terwijl de informatie misschien helemaal niet meer zo fris is.

Een sensor bij een plant zou aanvullende informatie kunnen geven. Die meting vertelt dan iets over die plek, op dat moment. Niet over iedere pot, iedere wortel en ieder hoekje van de tuin. De assistent van mijn schets doet daarom niet alsof één getal de hele border heeft geïnterviewd.

Ook een slimme tuin heeft een handbediening

Er komt een buur langs met een stekje. De twee bewoners raken aan de praat. De tuinassistent blijft stil. Hij hoeft niet bij iedere nieuwe plant een compleet introductieprogramma te starten. Het stekje krijgt voorlopig gewoon een pot en een plek waar iemand er blij van wordt.

Later verandert de verwachting. De aangekondigde bui schuift in ons voorbeeld op. Het systeem meldt dat zijn eerdere voorstel op andere informatie berustte en vraagt opnieuw wat de bewoner wil doen. Geen stiekem veranderd plan, geen verwijt dat de tuinier niet optimaal heeft gereageerd.

Dat is de toekomst die mij interesseert. Technologie die zijn onzekerheid kan tonen zonder onmiddellijk onbruikbaar te worden. Een automatische functie moet bovendien eenvoudig uit kunnen. Een lege accu of een verdwenen verbinding mag geen reden zijn waarom iemand zijn eigen gieter niet meer begrijpt.

Meer aandacht, minder opzichter

Natuurlijk lost een scherm geen droge zomer op. Het kiest ook niet vanzelf de juiste planten of inrichting voor iedere tuin. Daarvoor zijn de omstandigheden te verschillend. Deze schets is geen bewateringsadvies; hij gaat over de manier waarop een hulpmiddel met mensen zou kunnen samenwerken.

De bewoner zet de gieter terug. Inmiddels regent het echt. Onder de overkapping wordt het stekje bekeken en schuift de buur een stoel bij. Niemand vraagt hoeveel efficiëntie dat gesprek heeft opgeleverd.

Misschien herkennen we een prettige toekomst wel daaraan. Er is iets minder om te onthouden, iets meer om samen naar te kijken, en de regenton hoeft daar geen baas voor te worden.