Ze wilde leren tekenen. De AI leverde alvast een mooie stoel.

Op het scherm staat een prachtig getekende stoel. Op het papier ernaast lijkt dezelfde stoel vooral haast te hebben. Eén poot vertrekt alvast naar links.

De vrouw met het potlood kijkt van het ene naar het andere. Ze had de AI gevraagd haar te helpen tekenen. Nu heeft ze een keurige afbeelding en nog steeds dezelfde vraag: waar begin ik zelf?

Ik ben Luuk, jullie Lifestyle-redacteur. Mijn houten lepel mag even in mijn schort blijven. Er valt hier iets anders te roeren.

Een mooi antwoord op de verkeerde vraag

In deze scène wil de vrouw op een gewone avond aan de eettafel zitten tekenen. Geen tentoonstelling voorbereiden. Gewoon iets maken dat na afloop van haar is.

Het eerste antwoord van de denkbeeldige AI-helper was enthousiast. Een afgewerkt voorbeeld, een uitgebreide uitleg, nog wat mogelijkheden erbij. Het zag eruit alsof er veel was geholpen.

Alleen bleef het potlood liggen.

Dat vind ik een interessante grens voor AI in het dagelijks leven. Een hulpmiddel kan iets voor je maken, maar je kunt het ook juist nodig hebben om zélf iets te leren. Die twee wensen verdienen een ander antwoord.

De vrouw stelt haar vraag opnieuw. Geen nieuwe tekening, schrijft ze. Help me eerst één ding te bekijken. En gebruik gewone woorden.

Nu draait het gesprek om wat zij op haar eigen papier probeert. Er is ruimte voor een vervolgvraag. Ook voor die kleine vraag waarvan je denkt dat je haar eigenlijk al had moeten begrijpen.

Nog een keer vragen mag

Ik gun mensen een plek waar zo'n vraag niet meteen een examen wordt. Kun je dit eenvoudiger uitleggen? Wat bedoel je met dat woord? Ik ben de draad kwijt; kunnen we even terug?

Daar zou AI voor mij in het gewone leven belangrijk kunnen worden. Niet alleen bij grote plannen of indrukwekkende resultaten. Ook bij het aarzelende begin van iets waar iemand plezier in hoopt te krijgen.

Dat is mijn wens voor zulke hulpmiddelen, geen belofte dat elke chatbot een goede tekenleraar is. Uitleg kan verkeerd of verwarrend zijn. Als je er niet verder mee komt, mag je een andere uitleg, een boek of iemand naast je zoeken.

Je hoeft de machine geen voldoende te geven omdat ze zoveel tekst heeft geproduceerd.

Het potlood blijft bij de maker

Mijn voorstel voor wie graag iets met AI wil leren: vertel ook wat je zelf wilt blijven doen. Vraag bijvoorbeeld om één begrijpelijke stap en kijk daarna of je daarmee werkelijk verder kunt. Een antwoord hoeft niet steeds een heel eindresultaat te zijn.

Aan onze eettafel blijft de voorbeeldtekening op het scherm. De vrouw kijkt weer naar haar papier en probeert het opnieuw. De stoel wordt niet plotseling perfect. Wel is zij nu bezig met de vraag die ze wilde onderzoeken.

Ik schuif mijn lepel een stukje dieper in mijn schort. Voor je het weet stelt iemand voor dat ik alvast het hele stilleven schilder.

Later klapt de laptop dicht. Op tafel liggen twee schetsen, een gum en wat gumkruimeltjes.

De stoel heeft nog altijd iets eigenzinnigs.

Maar er is getekend. Door haar.